سلام بر تو ای رازی!

وبلاگ پرسنل ، محققان و بازنشستگان موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی

درباره من
سید محمود میرافضلی
نقاشیهای دیواری موسسه رازی: باید از میان شما، جمعى دعوت به نیکى، و امر به معروف و نهى از منکر کنند! و آنها همان رستگارانند(آل عمران-104).این وبلاگ توسط این جانب سید محمود میرافضلی ، به منظور ایجاد محیطی مناسب برای بحث و بررسی وضعیت تحولات علم و فناوری و بالاخص موضوعات مرتبط با موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی تاسیس شده است. این وبلاگ ، به هیچ وجه سیاسی نیست و بر اساس مقررات نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران برپا شده است و مسئولیت مطالب کلا بر عهده اینجانب است. رعایت ادب و انصاف در بیان مطالب و نقطه نظرات یک وِیژگی ممتاز محققین و پرسنل موسسه رازی است و امیدواریم همکاران گرامی بنده این خصلت نیکوی خود را به بهترین وجه نمایش دهند.
نویسنده: سید محمود میرافضلی
تاریخ: شنبه ۱٩ آذر ۱۳٩٠

بسیار به جاست تا تخصصین واکسن سازی در موسسه رازی از نام و زندگی پیشکسوتان این صنعت در ایران اطلاعات خوبی داشته باشند. یکی از افراد نام آور در این صنعت، مرحوم خانم آذر اندامی، از متخصصین انستیتو پاستور و سازنده واکسن وبای التور بود.دکتر آذر اندامی در تاریخ شانزدهم آذرماه سال ۱۳۰۵ هجری شمسی در محله ساغریسازان رشت به‏دنیا آمد. دورة شش ساله ابتدایی را در طی پنج سال در مدرسه « بانوان » گذراند و در شهریور ماه سال 1319 آماده رفتن به دبیرستان شد .


 او در مهر ماه سال 1322 به دانشسرا رفت و بعد از دو سال یعنی در خرداد ماه سال 1324 دوران تحصیل دانشسرا را به پایان برد و این در حالی بود که هنوز سنش برای خدمت دولتی کافی نبود . بنابراین او با اشتیاقی که به آموزگاری داشت ، پذیرفت که به مدت یک سال رایگان در یکی از دبیرستان های رشت تدریس کند و از شهریور ماه سال 1325 به طور رسمی آغاز به کار معلمی کرد و با 960 ریال حقوق ماهیانه آموزگار کلاس ششم دبستان « ژاله » شد و البته وظیفه ی ناظمی مدرسه نیز بر عهده ی او بود.
آذر در آزمون ورودی رشته ی پزشکی شرکت نموده و در مهر ماه سال 1331 در سال اول دانشکده ی پزشکی مشغول تحصیل شد ، و این موفقیت برای آذر که دیپلم دانشسرا بود ، عالی بود. در زمان تحصیل به آموزگاری در یکی از دبستان های جنوب شهر تهران نیز مشغول بود ، زیرا برای تأمین هزینه های تحصیل بدان نیاز داشت. در سال آخر پزشکی بود که اندامی باید به یکی از این دو کار می پرداخت و به صورت موقت از آموزگاری فاصله گرفت ، با همة مرارت ها و دشواری ها دورة هفت سالة پزشکی را در خرداد ماه سال 1337 با موفقیت به پایان برد. او دو سال بعد از دریافت دانشنامة پزشکی ، یعنی در سال 1339 با دکتر منصور خلعتبری کارشناس پزشک قانونی ازدواج کرد و از این پس پذیرای مسئولیت های بزرگ دیگری نیز شد . حاصل این پیوند استوار سه فرزند ( دو دختر و یک پسر ) است که دخترانش « آذر میدخت » فارغ التحصیل دکترای ژئوفیزیک از فرانسه که در حال حاضر نویسنده و خبرنگار مجلات علمی این کشور می باشد است و میترا پرستار و متخصص اتاق عمل در پاریس است و پسرش آرش که فرزند آخر اوست تحصیل کرده ی رشته مهندسی معمار از پاریس می باشد .

او بیشتر شب ها و روزهای تعطیل را در بیمارستان می ماند و حتی نگهبانی پزشکان دیگر را نیز بر عهده می گرفت تا تجربه بیشتری به دست بیاورد و بعد از دو سال تلاش ، گواهی کارورزی ( کاردانی ) بخش زنان و مامایی را به دست آورد . او پس از اتمام دورة تخصص ، از اداره فرهنگ به وزارت بهداری آن زمان منتقل شد و در انستیتو پاستور ایران با سمت دستیار آزمایشگاه در بخش واکسن سازی میکروسکوپی کارش را آغاز کرد.
دکتر اندامی از فروردین ماه 1340 ، با سمت « رئیس آزمایشگاه میکروب شناسی و تهیه واکسن های میکروبی » به کارش ادامه داد .
در سال های 1342 تا 1345 بیماری « شبه وبای التور » برای چندین بار در منطقه شیوع پیدا کرد و در آن شرایط هولناک تنها را پیشگیری تزریق واکسن وبا قبل از ابتلا به بیماری بود و در آن زمان تنها مرکز تهیه واکسن در ایران انستیتو پاستور بود که تمام امکانات در اختیار آزمایشگاه میکروب شناسی قرار گرفت و کارکنان مرکز با ریاست دکتر اندامی شروع به کار کردند و سرانجام توانست واکسن وبای التور را بسازد و از بروز فجایع هولناک و دردآور جلوگیری کند . این واکسن به کشورهای همسایه هم فرستاده شد و افتخاری بود که به عین زحمات شبانه روزی دکتر آذر اندامی نصیب سرزمین ما شد . به پاس این خدمت بزرگ بود که دکتر اندامی به معاونت بخش میکرب شناسی و پس از آن به ریاست بخش وبا و دیفتری منصوب شد و به پاس تلاش های علمی اش نشان علمی به او اعطا شد.
دکتر اندامی با استفاده از بورس تحصیلی انستیتو پاستور ، برای مطالعات علمی بیشتر عازم فرانسه شد و پس از یک سال کا رو تحقیق در انستیتو پاستور پاریس در سال 1346 ( 25 آوریل 1967 میلادی ) گواهی نامه تخصصی در رشته باکتریولوژی دریافت کرد ، چند طرح پژوهشی درباره باکتریولوژی و عفونتی های بیمارستانی در بیمارستان های تهران انجام داد و نتیجه تلاش را طی مقالاتی در مجلات علمی ـ پژوهشی به چاپ رساند . ( در سال 1351 با توجه به شایستگی علمی و اداری به پیشنهاد ریاست انستیتو پاستور به سمت « رئیس بخش واکسن سازی و تهیه واکسن های میکروبی » منصوب شد و تا زمان بازنشستگی در این مقام باقی ماند . در سال 1353 از دانشگاه تهران گواهینامه تخصصی علوم آزمایشگاهی بالینی و پروانة کار در رشته آزمایشگاهی را دریافت کرد . دکتر اندامی بارها برای مطالعه و پژوهش در زمینه باکتری های روده ای و باکتریوفاژها و سرم شناسی و شرکت در کنفرانس میکروب شناسی که در بروکسل تشکیل می یافت از سوی مسئولان انستیتو پاستور به فرانسه و بلژیک اعزام شد . او در پانزدهم مهرماه سال 1357 از خدمت دولتی بازنشسته شد ولی تا آخرین توان سرگرم خدمت به مردم ایران زمین بود . او پس از بازنشستگی ، مدت 3 سال ریاست آزمایشگاه بیمارستان « بامیر » را به عهده داشت و در سال های آخر عمرش در خیابان حسام السلطنه در جنوب تهران ، به معالجه ی بیماری های زنان و زایمان در مطب مشترک خود با همسرش می پرداخت.نهایتا این بانوی نام آور در بیست و هشتم مرداد ماه سال 1363 در سن 58 سالگی در اثر آمبولی ریه که از عوارض بیماری تومور مغزی اش بود به دیار باقی شتافت . جسمش در گور 6 ردیف 36 قطعه 18 گورستان بهشت زهرا مدفون است و حکایت زندگی پرفراز و نشیب بانویی پرتلاش و خستگی ناپذیر و از جنس پویایی و تحرک و زندگی در این جا به پایان می رسد .

یک افتخار بزرگ دیگر پس از مرگ:

همانگونه که نوشتیم ، آذر میدخت یکی از دختران بانو اندامی، دارای فارغ التحصیل دکترای ژئوفیزیک از فرانسه که در حال حاضر نویسنده و خبرنگار مجلات علمی این کشور می باشد. اتحادیه بین المللی نجوم IAU ( International Astronomical Uion ) از سال 1919 میلادی وظیفه نامگذاری های جدید در منظومه شمسی را بر عهده دارد . حتی با بزرگترین تلسکوپ ها هم نمی توان عوارض سطح زهره را از زمین دید . ماهواره اکتشافی ماژلان در سال 1990 اقدام به نقشه برداری سطح سیاره ونوس کرد و 84 % از سطح سیاره را بررسی کرد . انجمن بین المللی نجوم AIU که از سال ۱۹۱۹ پس از نقشه برداری ماهواره اکتشافی ماژادن از سیاره زهره به نامگذاری نقطه های موجود در این سیاره به نام زنان نامدار جهان پرداخته بود، حفره ای به قطر ۳۰ کیلومتر در طول جغرافیایی ۲۶/۵۵ و عرض جغرافیایی ۱۷/۴۵ را به پاس تلاش های علمی و خدماتش به نام او نامیدند. ، علاوه بر آن نام حفره هایی با قطر بیش تر از بیست کیلومتر به صورت اسامی دایمی در نظر گرفته شد . با تلاش های دختر بزرگتر آذر میدخت و به پیشنهاد آژانس فضایی اروپا حفره ای به قطر 30 کیلومتر و طول جغرافیایی ΄55 , ˚26 و عرض جغرافیایی ΄45 ,˚17 از ونوس که دارای قله ای مرکزی است به نام « اندامی » نام گذاری شد و در تاریخ 25 اوت 1992 میلادی نام دکتر آذر اندامی که در شهر رشت به دنیا آمد در ونوس جاودانه شد .

علاوه بر آن،  هم اینک بخش واکسن های باکتریال انستیتو پاستور ایران به نام دکتر آذر اندامی است و نیز با تصویب شورای شهر رشت یک خیابان سی و دو متری به نام این بانوی فرهیخته آراسته است و نیز انتشار یک سری تمبر پستی با این عنوان در دست کار بود .

مزار این بانوی بزرگوار در قطعه 18 ردیف 36 شماره 6 در بهشت زهرا تهران است و جمله ای با این مضمون نوشته شده:

راهش در این سرا دانش و مهر و نیکی

جایش در آن سرا فردوس برین جاودانه

 روحش شاد و یادش گرامی

.


برچسب ها
دوستان
ابزارک های وبلاگ