سلام بر تو ای رازی!

وبلاگ پرسنل ، محققان و بازنشستگان موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی

درباره من
سید محمود میرافضلی
نقاشیهای دیواری موسسه رازی: باید از میان شما، جمعى دعوت به نیکى، و امر به معروف و نهى از منکر کنند! و آنها همان رستگارانند(آل عمران-104).این وبلاگ توسط این جانب سید محمود میرافضلی ، به منظور ایجاد محیطی مناسب برای بحث و بررسی وضعیت تحولات علم و فناوری و بالاخص موضوعات مرتبط با موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی تاسیس شده است. این وبلاگ ، به هیچ وجه سیاسی نیست و بر اساس مقررات نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران برپا شده است و مسئولیت مطالب کلا بر عهده اینجانب است. رعایت ادب و انصاف در بیان مطالب و نقطه نظرات یک وِیژگی ممتاز محققین و پرسنل موسسه رازی است و امیدواریم همکاران گرامی بنده این خصلت نیکوی خود را به بهترین وجه نمایش دهند.
نویسنده: سید محمود میرافضلی
تاریخ: دوشنبه ٢٤ امرداد ۱۳٩٠

در قسمت اول این گزارش به وضعیت تحقیق و تولید فراورده های بیولوژیک و مخصوصا واکسن در کشورهای ترکیه، عربستان سعودی و رژیم اشغالگر قدس پرداخته شد . در این بخش فعالیت دیگر کشورهای منطقه تا حد امکان مورد بررسی قرار خواهد گرفت:

 قطر:

Qatar Foundation for Science, Education & Community Development: این سازمان ملی ، موتور علم و فناوری در قطر محسوب می شود. این کشور با تربیت نیروهای انسانی و ایجاد یک سری زیر ساختها به تدریج در حال ورود به عرصه تحقیقات بیوتکنولوژی است.فعلا این کشور مرکز تولید واکسن یا فراورده های دارویی ندارد.توبیاس لوی، مدیر یک موسسه تحقیق و توسعه در زوریخ به نام Zurich-based Global Medical Forum Foundation ، با نوشتن مقاله ای تحت عنوان ( آیا یک واحه بیوتکنولوژیک جدید در حال ایجاد است؟)این کشور را به علت داشتن منابع مالی فراوان و اختصاص بودجه های کلان در این زمینه در کنار عربستان و امارات، سوئد خاورمیانه می داند . علی رغم این همه تعریف و تمجید، هم اکنون این کشور در زمینه تولید واکسن فعالیتی ندارد.


کویت:

بیشترین تحقیقات بیوتکنولوژی این کشور در مرکز KISR(Kuwait Institute for Scientific Research) و همچنین  دانشگاه کویت انجام می شود.این کشور دارای یک برنامه ملی جهت توسعه فعالیتهای بیوتکنولوژی و مهندسی ژنتیک در بخش سلامت، نفت، کشاورزی، و شیلات است. مهمترین فعالیتهای این کشور در این زمینه بر روی تخمیر صنعتی، دفع ضایعات و زباله ها و بیو تکنولوژی گیاهی بوده است. برخی از مهمترین عملکردها در این زمینه عبارتند از :

- Single-cell protein (SCP) from hydrocarbons

- Lignocellulose fermentation

- Algae production

- Waste-water treatment

- Genetic engineering

Kuwait Institute for Scientific Research (KISR): این موسسه که در سال 1967 با همکاری شرکت نفتی عربی ژاپن تشکیل شد، یکی از موتورهای اصلی تحقیق و فناوری در کویت محسوب می شود . محدوده فعالیتهای این سازمان بسیار وسیع است و از گیاهشناسی تا هواشناسی و تحقیقات فضایی را در بر می گیرد. تحقیقات کاربردی در حوزه صنعت نفت، کشاورزی بیابان، و بیولوژی دریا زمینه های اصلی فعالیت این انستیتو است.از سال 2009 این انستیتو با اجرای پروژه بازسازی و تحول با مشاوره یک گروه از مشاورین زبده خارجی سعی نموده است که به  سمت تبدیل شدن یک مرکز متعالی تحقیق و توسعه با تمرکز بر نوآوری با حمایت دولت کویت حرکت کند.

علاوه بر فعالیتهای تحقیق و توسعه این مرکز یک پایگاه بزرگ آموزشهای علمی کاربردی پیشرفته برای نسلی از دانشجویان کویتی تلقی می شود. در زیر مجموعه این مرکز بزرگ می توان مراکز ملی بزرگی در زمینه تحقیقات هواشناسی، تصویر برداری ماهواره ای و شبکه سزمیک مشاهده کرد.( با کلیک بر روی هر اسم می توانید مختصات آن مرکز را مشاهده فرمائید)

این مرکز یک مرکز صرفا تحقیقات، فن آوری و آموزشی است و دارای تولیدات بیولوژیک پزشکی و دامپزشکی نیست.

شعبه مرکز بین المللی تحقیقات مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی در کویت kuwait International Centre for Genetic Engineering and Biotechnology (ICGEB) یکی از مراکز مرتبط با این مرکز جهانی است که به طور مستقل یا با همکاری KISR یا دیگر مراکز داخلی و خارجی در زمینه مهندسی ژنتیک و علوم زیستی تحقیق می کند.

منبع: گزارش فائو در باره وضعیت فعلی و آینده بیوتکنولوژی (با تاکید بر کشاورزی و دامپزشکی)  در خاورمیانه و شمال آفریقا

اردن:

نخستین کنفرانس عربی در زمینه بیوتکنولوژی در سال 1989 در اردن برگزار شد. پس از آن شورای عالی علم و فناوری اردن Higher Council of Science and Technology of Jordan تصمیم به ایجاد یک مرکز ملی بیوتکنولوژی National Council for Biotechnology به منطور پاسخگویی به نیازمندیهای این کشور در تمامی حوزه های این علم نمود.در زیر مجموعه این مرکز دو کمیته مشغول به کار شدند یکی در حوزه تحقیقات کشاورزی و غذا و دیگری در حوزه دارویی و پزشکی. در بخش کشاورزی عمده تحقیقات بر روی روشهای کاشت درختان جدید و توسعه بذرهای جدیدی برای تولید گندم بوده است.

در اردن چند مرکز تحقیقاتی در زمینه بیوتکنولوژی دارای اهمیت بیشتری هستند:

مرکز ملی بیوتکنولوژی اردن  The National Center for Biotechnology

مرکز بیو تکنولوژی شاهزاده حیا – اردن  Princess Haya Biotechnology Center

هر دو مرکز در زمینه امور آموزشی، تحقیقاتی و فن آوری و همچنین مهندسی ژنتیک فعالیت می کنند ولی هیچ تولیدی در این زمینه ندارند. مرکز حیا به عبارتی پیشرفته ترین مرکز در اردن در زمینه تحقیقات بیوتکنولوزی تلقی می شود و لازم است تحولات آن به دقت کنترل شود

انستیتو بیوتکنولوژی و تحقیقات سرطان شاه حسینKing Hussein Cancer and Biotechnology Institute (KHCBI): این انستیتو در تمامی زمینه های تشخیص و درمان سرطانها فعالیت می کند. علاوه بر آن این انستیتو دارای امکانات تحقیقاتی پیشرفته ای برای تحقیق و تولید فراورده های دارویی در زمینه درمان سرطانهاست. هنوز تولید هیچ ماده جدیدی از این مرکز گزارش نشده است.

Department of Biological Sciences and Biotechnology

The Hashemite University Technology Park (HUTP)

CyberCity (CC)

سه مرکز فوق نیز از مراکز تازه تاسیس  در اردن هستند ولی فعالیت تولیدی ندارند.

 سوریه

این کشور دارای چند مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی است ولی واکسن تولید نمی کند

 عراق

دانشگاه نهرین- مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی : این مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی در سال 1999 تاسیس شده و دارای امکانات مجهز و کادر خوبی برای تحقیقات در این زمینه است.  این مرکز هیچ محصولی را تولید نکرده است.

 بحرین:

Bahrain Technology Park (BTP)

این پارک فناوری هم اکنون با اعتبارات Kuwait Finance House در حال تشکیل و راه اندازی است و در صدد است افقهایی را برای جذب سرمایه گذاری های خارجی و افزایش مهارت بحرینی ها نشان دهد.  بحرینی ها در نطر دارند با راه اندازی این پارک زمینه سرمایه گذاری و توسعه بخش خصوصی را در این کشور فراهم کنند.(  لینک خبر )

iTeknoCity -ITC

 امارات متحده عربی

کشور امارات متحده عربی و بخصوص امیر نشین دبی در سالیان اخیر در زمینه بیوتکنولوژی  فعالیتهای زیر بنایی زیادی نموده است. برخی از مهمترین مراکز فعال این کشور در این زمینه عبارتند از:

پارک فناوری دوبیوتک(The Dubai Biotechnology & Research Park): این پارک که اصالتا یک منطقه آزاد است در سال 2005 تاسیس شده و دارای زیر ساختهای بسیار خوبی برای سرمایه گذاری و استقرار بخشهای تحقیق و توسعه شرکتها به حساب می آید. به همین دلیل برخی از شرکتهای پیشرفته جهان مثل Pfizer, Genzyme, Merck-Serono, Amgen, Maquet, National Reference Lab and Firmenich قسمتی از فعالیتهای تحقیق و توسعه خود را در این پارک مستقر کرده اند. یکی از بخشهای این پارک مجنمع تحقیقاتی نوکلئوتید کمپلکس (The Nucleotide Lab Complex ) است. این بخش به طور خاص برای انجام تحقیقات در حوزه بیوتکنولوژی طراحی شده است و شکل ساختمان آن نیز  شبیه یک نوکلئوتید است. این ساختمان، گواهینامه  LEED که به بناهایی که در آن استانداردهای زیست محیطی به کار رفته را داراست و جزو سبزترین ساختمانهای امارات محسوب می شود. در کنار این مجموعه تحقیقاتی در این پارک مرکزی برای کنترل امور مدیریتی این مجموعه تحت عنوان BIO headquarter towers نیز ساخته خواهد شد.

مجموعه دوبیوتک برای برقراری امکان سکونت محققانی که از سطح جهان جذب خواهد کرد دست به احداث بناهای اقامتی، هتلها و تاسیسات تفریحی و گردشگری در داخل این مجموعه زده است. هزینه احداث این زیر ساختها تا زمان بهره برداری بالغ بر 400 میلیون دلار خواهد شد. هم اکنون این پارک در فاز دوم تاسیس خود به سر می برد و این مجموعه ها به سرعت در حال ایجاد هستند.

دوبیوتک برای تسهیل در امر استاندارد سازی فرایندها ، فعالیتها و محصولاتی که در این مراکز تولید می شود با مراکز مهم صدور گواهی های کیفیت فراورده های بیولوژیک و دارویی در جهان مثل:

US Food and Drug Administration (FDA), World Health Organization (WHO) , Occupational Safety and, Health Administration (OSHA) ,European Agency for the Evaluation of MedicinalProducts (EMEA) , and the International Conference on Harmonization of Technical Requirements for Registration of Pharmaceuticals for Human Use (ICH ارتباطات بسیار خوبی را برقرار کرده و تقریبا تمامی فعالیتهای این پارک در حوزه تاسیس اطاقهای تمیز یا آزمایشگاههای تحقیقاتی بر اساس استانداردهای GMP، GLP ، CGMP  و ... خواهد بود.

سر جمع به نظر می رسد که این مرکز پتانسیل بسیار زیادی برای رقابت با بخشهای تحقیق و توسعه کشورهای منطقه چشم انداز 1404 دارد. امروزه فعالیتهای بیوتکنولوژی در این کشور به قدری توسعه یافته که این کشور به مقصدی برای مهاجرت دانشمندان عرب منطقه مثل اردن تبدیل شده است. ما در آینده قطعا از این مرکز اخبار بیشتری خواهیم شنید و باید تحولات آنرا به دقت زیر نظر قرار دهیم. ( بروشور پارک فناوری دوبیوتک )

یک مشکل بزرگ امارات در مسیر توسعه صنعت بیوتکنولوژی، وابستگی شدید آن به شرکتها و کشورهای خارجی است. البته تلاش قابلی توجهی در این کشور برای تربیت نسلی از متخصصین و مدیرات اماراتی  در حال انجام است ولی تا به نتیجه رسیدن این تلاشها راهی طولانی در پیش است و شاید این تلاشها هیچگاه در این سرزمین کویری از نظر استعداد به نتیجه نرسد ولی به هر حال سرمایه اقتصادی بالا و مدیریت بسیار خوب آقای شیخ محمد آل راشد امیر دبی و حمایتهای بسیار زیاد کشورهای غربی از توسعه علم و فناوری در این کشور را نباید دست کم گرفت.

 مصر

Vacsera: این موسسه افتخار کشور مصر در صنعت بیوتکنولوژی است. این موسسه هولدینگ، تنها تولید کننده واکسن و سرمهای درمانی در مصر و یکی از مهمترین بانکهای خون در این کشور است. واکسرا قدیمی ترین تولید کننده این محصولات در آفریقا و خاورمیانه است. Tetanus Toxoid vaccine (Toxovac)، Tetanus Toxoid vaccine (Toxovac)، Diphtheria & Tetanus Toxoids Vaccine Adult Use (Divac Vaccine)، Diphtheria, Tetanus & Pertussis Vaccine (DTP Vaccine)، Meningococcal Vaccine AC (Mencevax)، Cholera Vaccine، Typhoid Vaccine (Tyvac)، Typhoid - Tetanus Vaccine (Mixvac) واکسنهای انسانی است که در این موسسه ساخته می شود. این موسسه همچنین واکسنهای زیر را به صورت بالک وارد، بسته بندی و برای مصرف عرضه می کند:

لیست واکسنها

لیست محصولات Biopharmacueticals

لیست آنتی سرمها و ایمونوگلوبین ها

محصولات و مشتقات خونی

لیست محلولهای درمانیTherapeutic Fluids

محصولات دامپزشکی

بافت، کشت سلول، محیط کشت، Diagnosticd

حیوانات آزمایشگاهی

تجهیزات اطاق تمیز

 پارکهای فناوری مصر:

در این کشور چند پارک فناوری تاکنون تاسیس شده و یا در شرف تاسیس است که در ذیل به آنها اشاره می شود:

الف)Mubarak City for Scientific Research and Technology Applications -MUCSAT

ب) Egypt's Smart Village -ESV

ج) Sinai Technology Valley -STV

د) Northern Coast Technology Valley (NCTV) -under development

 خلاصه:

در کل سه کشور اسرائیل، ترکیه و مصر مهمترین رقبای فعلی ما در منطقه چشم انداز 1404 هستند که به دلیل استقرار قوانین GMP و راه اندازی اطاقهای تمیز و تنوع بسیار زیاد محصولات بیولوژیک از ما پیشی گرفته اند . کشور عربستان و سپس امارات رقبای قدرتمندی هستند که با شتاب در حال حرکت به سمت جلو  هستند و باید تحولات آنها را نیز مد نظر قرار دهید. در خصوص بقیه کشورها مثل کشورهای اسیای میانه، پاکستان و دیگر کشورهای عربی در قسمت دوم گزارش مطالبی ارائه خواهد شد.


برچسب ها
دوستان
ابزارک های وبلاگ