سلام بر تو ای رازی!

وبلاگ پرسنل ، محققان و بازنشستگان موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی

درباره من
سید محمود میرافضلی
نقاشیهای دیواری موسسه رازی: باید از میان شما، جمعى دعوت به نیکى، و امر به معروف و نهى از منکر کنند! و آنها همان رستگارانند(آل عمران-104).این وبلاگ توسط این جانب سید محمود میرافضلی ، به منظور ایجاد محیطی مناسب برای بحث و بررسی وضعیت تحولات علم و فناوری و بالاخص موضوعات مرتبط با موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی تاسیس شده است. این وبلاگ ، به هیچ وجه سیاسی نیست و بر اساس مقررات نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران برپا شده است و مسئولیت مطالب کلا بر عهده اینجانب است. رعایت ادب و انصاف در بیان مطالب و نقطه نظرات یک وِیژگی ممتاز محققین و پرسنل موسسه رازی است و امیدواریم همکاران گرامی بنده این خصلت نیکوی خود را به بهترین وجه نمایش دهند.
نویسنده: سید محمود میرافضلی
تاریخ: شنبه ۱٤ آبان ۱۳٩٠

بی تردید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نقش بسیار مهمی در حیات علمی موسسه رازی داشته و از لحاظ تاریخی و سازمانی بنیانگذار و پدر موسسه رازی محسوب می شود. در این مقاله بر این نکته تاکید می شود که ما باید به این رابطه پدر فرزندی توجه زیادی داشته و سعی کنیم فرزندی مطیع و حرف شنو باشیم و به صحت و درستی موضع ریاست محترم موسسه برای ترمیم این روابط و پر کردن فاصله ها اشاره خواهم کرد. همچنین در خصوص برخی وسوسه ها که سبب ایجاد فاصله بین موسسه و وزارت بهداشت در سالهای گذشته شده اشاره خواهد شد.


هر چند که در سند ماموریت، اهداف و شرح وظایف وزارت بهداشت به واژه واکسن و واکسیناسیون اصلا اشاره نشده و این موضوع یک نقطه ضعف بزرگ در اساسنامه این وزارت خانه محسوب می شود) ولی به طور غیر مستقیم به مواردی اشاره شده که موسسه رازی در آن دارای نقش بسیار مهم و حتی محوری است و بدون همکاری موسسه آن بنده تحقق نخواهد یافت و یا اینکه تحقق آنها بامشکلات زیادی روبرو می شود. در اینجا به برخی از این بندها اشاره می شود:

ماموریت این وزارتخانه عبارتست از: فراهم آوردن موجبات تأمین بهداشت و درمان کلیه افراد کشور از طریق تعمیم و گسترش خدمات بهداشتی، درمانی و آموزشی.

در لیست اهداف این وزارتخانه به موارد متعددی اشاره شده است که مهمترین بندهای مرتبط با موسسه رازی عبارتست از:..

بند 1- فراهم آوردن موجبات تأمین بهداشت و درمان کلیه افراد کشور از طریق تعمیم و گسترش خدمات بهداشتی، درمانی و آموزشی.

بند 3- افزایش خدمات قابل ارائه در نظام شبکه های سلامت کشور

در قسمت اهداف آموزشی و پژوهشی به موارد زیر اشاره شده است:...

بند 6. توسعه وظایف و اختیارات هیأت های امناء دانشگاه ها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی دولتی

بند 7. توأم ساختن آموزش با پژوهش در کلیه سطوح آموزشی

بند 8. بهبود شاخص های کیفی و کمی تحقیقات

در شرح وظایف این وزارتخانه نیز بندهای مختلفی وجود دارد که به نحوی موسسه رازی در انها دخیل است. این بندها عبارتند از:

  • تأمین بهداشت عمومی و ارتقاء سطح آن از طریق اجرای برنامه های بهداشتی، خصوصاً در زمینه سلامت محیط، مبارزه با بیماری ها، تغذیه و تنظیم خانواده، سلامت دهان و دندان، آموزش بهداشت عمومی، بهداشت کار، بهداشت مدارس و شاغلین با تأکید بر اولویت مراقبت های بهداشتی اولیه، به ویژه بهداشت مادران و کودکان با همکاری و هماهنگی دستگاه های ذیربط
  • ایجاد نظام هماهنگ بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و گسترش شبکه تلفیقی بهداشت و درمان
  • انجام تحقیقات بنیادی و کاربردی در جمیع رشته های پزشکی و زمینه های بهداشتی و درمانی و نیز ایجاد گسترش مؤسسات و واحدهای پژوهش پزشکی و نظارت بر پژوهش ها و هماهنگ ساختن برنامه های مؤسسات تحقیقات پزشکی

نقش تاریخی وزارت بهداشت در  تاسیس و رشد موسسه رازی

در کتاب جامع بهداشت عمومی که توسط گروهی از محققان و اساتید دانشگاههای کشور نوشته شده، جناب آقای دکتر ابوالحسن ندیم، اپیدمیولوژیست شهیر ایرانی نوشته است:....تاریخچه تولید بیشتر واکسن ها و سرم های بیماری های انسانی به تاریخچه تاسیس و فعالیت های انستیتورازی مربوط می شود وقتی دکتر بهرامی رئیس انستیتو پاستور شد همه گیری شدید حیوانی طاعون گاوی اتفاق افتاد که تلفات وسیعی در گاوها ایجاد کرد . در نوشته های آن زمان این همه گیری حیوانی را " گاومیری " نامیده اند به هر حال کنترل این بیماری نیز به عهده انستیتو پاستور گذاشته شد ولی در سال 1309 شمسی اداره کل فلاحت، دکتر فاتح را به فرانسه فرستادند که شخصی را به منظور تاسیس موسسه ای برای بیماری های دامی استخدام کند و او دکتر دلپی را استخدام کرد . دکتر دلپی در سال 1309 شمسی که به تهران آمد حصارک را که یک مزرعه دولتی بود و مقابل آن نیز مرتع بود به عنوان محل انستیتو رازی انتخاب کرد و کسانی را که در انستیتو پاستور برای مبارزه با طاعون گاوی کار می کردند به آنجا منتقل کرد . بیشتر فعالیت های انستیتو رازی بین سال های 1310 و 1320 در زمینه تولید واکسن های بیماری های حیوانی بود . در سال 1321 شمسی به علت اپیدمی دیفتری به توصیه دکتر قریب و دکتر اقبال قرار شد سرم ضد دیفتری در انستیتو رازی تهیه شود و دکتر میرشمسی به اینکار اقدام کرد . گرچه قرار بود پس از پایان جنگ جهانی دوم انستیتو رازی کارهای مربوط به تولید محصولات انسانی را تعطیل کند ولی به پیشنهاد دکتر اقبال قرار شد این فعالیت حفظ شود . از 1333 به بعد واکسن سه گانه دیفتری، کزاز، سیاه سرفه برای اداره کلّ بهداشت ساخته شد . بعدا واکسن های سرخک و فلج ا طفال به تولیدات انسانی انستیتو رازی اضافه شد که تولید آن ها به طور عمده مدیون فعالیت های دکتر میرشمسی و همکاران وی می باشد.....(کتاب جامع بهداشت عمومی)

این نوشته به خوبی نشان می دهد که موسسه رازی از دل انستیتو پاستور ایران و با بهره گیری از نیروهای متخصص آن و انتقال آنها به موسسه رازی به وجود آمده و به نحوی فرزند این انستیتو و وزارت بهداشت محسوب می شود . به علاوه با توجه به استعداد شگرفی که این فرزند برومند داشته، وظیفه تولید واکسنهای انسانی از سوی وزارت بهداشت بر عهده این موسسه نهاده شده  و دوام آن نیز بر اساس تصمیم و خواست وزارت بهداشت بوده  و الحق نیز این موسسه به واسطه داشتن چهره های زیرک، باهوش و پر پشتکاری همچون دکتر میرشمسی و دکتر شفیعی توانسته است این رسالت تاریخی خود را به انجام برساند. با این اوصاف موسسه رازی باید بداند که تولید محصولات انسانی خود را مدیون و وام دار همکاری صمیمانه با وزارت بهداشت و حضور مردانی بزرگ و استثنایی در تاریخ علم پزشکی ایران است.

در سال 1385 وزارت بهداشت با صدور مجوز مرکز تحقیقاتی ، راه را برای تشکیل هیئت امنای مستقل در موسسه رازی گشود و هر اتفاقی که بر اساس مصوبات هیئت امنا در چند سال اخیر رخ داده مدیون این مصوبه است. من این اتفاق را ناشی از تیز هوشی و دقت نظر ریاست وقت موسسه جناب آقای دکتر اخویزادگان و قبل از آن تلاش مستمر شورای نمایندگان هیئت علمی موسسه رازی می دانم. این اتفاق می توانست باز هم تکرار و تکرار شود و ما با تبعیت از هشدارهای به موقع، حمایتهای بی شائبه و کمکهای مالی و معنوی پدر سازمانی خود یعنی وزارت بهداشت بسیار خوشبخت تر از امروز باشیم ولی متاسفانه روسای وقت رازی در هر تصمیمی وزارت بهداشت را نه بنیانگذار و پدر سازمانی خود بلکه رقیبی سرسخت، ماموری برای تعطیلی خطوط تولید، منتقدی بی تقوا و دشمنی خانمان سوز!!! تلقی کردند و سعی کردند با نزدیک شدن به وزارت جهاد کشاورزی و حتی وزارت علوم ، خلا ایجاد شده را پر کنند در حالی که کامل واضح بود که اصولا موسسه رازی از نظر جنس محصولات و فعالیتها هیچ سنخیتی با این دو وزارت ندارد و غلبه متخصصین بخش کشاورزی بر وزرات جهاد سبب شده که حتی در پلاتهای تبلیغاتی وزارت جهاد نیز به مهمترین و افتخار آمیزترین محصول این موسسه یعنی واکسنهای انسانی و دامی اصلا توجه نشود و ما در این دو وزارت خانه همواره یک سازمان درجه دو و هم ردیف با موسسات تحقیقاتی شلغم و قند و برنج محسوب شویم.

پیرو تصویب سند ملی واکسن شنیدیم که برخی اینگونه وانمود کردند که وزارت بهداشت در حال خاکریز زدن در وسط موسسه رازی است و می خواهد با در اختیار گرفتن تولی و رهبری اجرایی این سند مهم، موسسه رازی را تحت تاثیر اقتدار خود قرار دهد. کاملا واضح است که موسسه رازی فرزندی از فرزندان وزارت بهداشت محسوب می شود و اصلا خاکریز زدن در وسط وزارت بهداشت لفظی بی معنی و غیر منطقی است. این موضوع شبیه این است که کسی بخواهد در وسط خانه فرزند خود ادعای پدری کند. ایا این ادعا بی مورد است؟ هرگز. موسسه رازی فرزند وزارت بهداشت بوده و هست و خواهد بود و باید همواره مطیع و حرف شنو باشد. موسسه رازی استعداد تاریخی خود را در تولید واکسنهای انسانی اثبات کرده  ولی به هر حال این سازمان نیز همانند انستیتو پاستور دچار افول چشمگیری شده و در این میان وظیفه وزارت بهداشت به عنوان پدر و بنیانگذار هر دو سازمان است که با دخالت به موقع در امورات آنها موجبات بقا و دوام این دو فرزند خود را مهیا سازد. یکی از خطاهای بسیار بزرگ روسای قبلی موسسه رازی و بخصوص دکتر دلیمی آن بود که به رابطه عمیق و تاریخی موسسه و وزارت بهداشت به عنوان یک اعضای یک خانواده اعتقادی نداشتند و همواره موسسه رازی را نه در موضع یک فرزند مطیع و گوش به حرف بلکه یک رقیب و یک پیمانکار غیر قابل اعتماد قرار می دادند. بارها به ایشان و رئیس سابق حوزه ریاست جناب آقای دکتر صبیری در خصوص لزوم اصلاح روابط موسسه رازی و وزارت بهداشت هشدار داده شد ولی کمتر وقتی شد که این رابطه حسنه به طور جدی مورد توجه قرار گیرد و روز به روز ما از وزارت بهداشت فاصله گرفتیم.

خوشبختانه ریاست محترم موسسه در این موضع بسیار هوشیار هستند و با حضور مستمر در جلسات وزارت بهداشت و توجه به رابطه پدر-فرزندی وزارت بهداشت و موسسه رازی ، رابطه موسسه رازی را با وزارت بهداشت گسترش خواهند داد.ما ایجاد و بقای محصولات انسانی خود را  مدیون حمایتهای وزرات بهداشت هستیم و وزارت بهداشت نیز در چند دهه اخیر مزد این اعتماد همه جانبه به موسسه را با دریافت واکسنهای با کیفیت و حضور به موقع موسسه در مخاطرات و اپیدمیها دریافت کرده و لذا باید هر دو با توجه به این موضوع در حفظ و توسعه روابط تاریخی خود کوشا باشند.


برچسب ها
دوستان
ابزارک های وبلاگ