چند راهکار برای حل مشکلات

-          ارائه این نظرات جز ضرر و زیان چیزی برای نگارنده ندارد اما پرسنل مرتبا و بحق معترض می شوند که چرا اعضای هیئت علمی هیچ صحبت و نظر و راهکاری از خود ارائه نمیکنند. لذا لازم است که جهت نزدیکتر شدن افکار و نظرات خرد جمعی در موسسه رازی، چنین مطالبی به قضاوت و چالش عمومی گذاشته شود.

-          جهت قابل استفاده بودن برای افراد بیشتر، سعی شده است که حتی الامکان مطالب به زبان ساده ایی بیان شود.

 قسمت اول: در چه صورتی یک مسئول میتواند از پرسنل زیردست خود توقع انجام کاری را داشته باشد؟

یک مسئول(در هر سازمان و تشکیلاتی) در دو صورت می تواند از پرسنل زیردست خود توقع انجام کاری را به صورت دقیق و بی عیب داشته باشد(البته اشتباه نشود! مسئله را به آرای عمومی گذاشتن جهت صیقل خوردن و یا اطلاع از نظرات جمع با توقع از انجام کاری به صورت موظف متفاوت است): 

1-    در زمینه مدرک آکادمیک فرد باشد. به عنوان مثال از یک دامپزشک میتوان توقع انجام کاری که یک دامپزشک پس از فارغ التحصیلی باید بلد باشد را داشت. و یا از یک لیسانس میکروبیولوژی میتوان توقع در حد تحصیلات آکادمیک او داشت.

2-    در زمینه ایی که فرد آموزش دیده است. به عنوان مثال چنانچه فردی با تحصیلات متناسب اگر در زمانی کافی در قسمتی کارآموزی کند(چنانچه آموزش دهندگان کم فروشی نکرده باشند و مطالب را درست آموزش داده باشند) از او انتظار میرود که کارهای آموزش دیده را  درست انجام دهد.

در غیر از این دو صورت توقع انجام کاری از افراد غیرواقع بینانه و غیرمنطقی است. لابد میپرسید که اینهایی که گفته شد بدیهی است و هر کسی این را میداند. اما بنده از شما میپرسم که انتظارریاست موسسه از کارمندان در خصوص طراحی ساختمان و احاطه بر قوانین GMP که البته درست تر آن احاطه بر مسائل Bio-engineering  است در کدام یک از دو مورد فوق الاشاره قرار میگیرد؟؟ در این زمینه مثالی از خودم را ذکر میکنم که به کسی برنخورد. در دهه هفتاد و هشتاد شمسی حبوان خانه بخش کنترل کیفی از موارد عدم انطباق وزارت بهداشت بشمار میرفت. با زحمت فراوان یک انبار متروکه را در موسسه برای تبدیل آن به حیوان خانه پیدا کردیم. پرسنل زحمتکش ساختمان و فنی مرتبا به بنده به عنوان رئیس بخش فشار می آوردند که شما باید طرح و نقشه ای را ارائه و نظرات خود را بیان و امضاء کنی.  بنده صراحتا گفتم که من چیزی در خصوص طراحی حیوان خانه بلد نیستم. اما فشارها از بالا و پایین ادامه داشت. بنده هم چیزی که از ابتدا در موسسه دیده بودم؛ یک اتاق با دیوارهای کاشی شده و دو شیر آب گرم و سرد بود و کفی با یک کف شور فاضلاب. نهایتا به همین وضع کار به پیش رفت. پس از مدتی به دوره ایی در خصوص حیوانات تحت آزمایش به تایلند اعزام شدیم. در آنجا تمام تصورات غلط بنده فرو ریخت و مشخص شد که از نظر قوانین و مقررات، آبریزش در محل نگهداری حیوانات بدلیل گسترش عفونت، استرس و سروصدا، به هم خوردن بالانس رطوبت و دما و ....... ممنوع است و بنده بدرستی اظهار نابلدی در این زمینه کرده بودم.

و یا  در مورد یکی از شعب موسسه، بارها نقشه پیشنهادی ساختمان جدید آنجا، در جلسات مختلف فنی موسسه رازی تغییر می کرد و از پرسنل آنجا خواسته میشد که طراحی را انجام دهند و آنها هم با زحمت بسیار این کار را می کردند که در نهایت ساختمان چیزی شبیه پازل درآمده است.

روی سخن من تنها با ریاست محترم موسسه(که به حسن نقد پذیری آراسته است) نیست بلکه با گذشته، حال و آینده است چون این مسئله در سابق هم وجود داشت. در همه سطوح هم وجود دارد. روسای یکی از بخشها از یکی از مسئولین تازه کار آزمایشگاه در موسسه درخواست  Set-up کردن و استاندارد کردن مجموعه تست هایی را  برای اولین بار در کشورکرده بود. کارشناس مورد نظر وقتی گفته بود که بلد نیستم رئیس محترم پاسخ داده بود که  - لیسانس گرفته ایی برای چی؟؟!! – و یا مرحوم پدرم در دهه 60 زمانی که شوفاژ خانه ما خراب شده بود به من گفت که سری به شوفاژ بزن! بنده گفتم که من تعمیر مشعل شوفاژ را بلد نیستم و ایشان گفت که – دیپلم گرفتی برای چی؟-

 حتی اگر پرسنل قسمتی جسارت اظهار نظر از منظر Bio-engineering  را به خود بدهند، مجموعه مدیریت موسسه نباید آن را ملاک عمل قرار دهد. حداکثر برد چنین اظهارنظرهایی ارزش گذاری در حد URS است نه بیشتر.  در موسسه رازی از سال 1380 به این طرف میلیاردها تومان هزینه عمرانی شده است اما دریغ از یک اتاق استاندارد.

ممکن است برخی دوستان بگویند که URS باید توسط اپراتور نهایی  (User) تهیه شود. بله در URS ، مصرف کننده درخواست خود را مطرح می کند. مثلا یک خانم خانه دار در طراحی آشپزخانه نیاز خود را ظرف شویی و لباس شویی عنوان میکند. این طراح است که آن را تبدیل به پریز برق، آب گرم و سرد و فاضل آب و ..... می کند کسی از خانم خانه دار توقع طراحی و نقشه کشی نباید داشته باشد. البته افرادی در موسسه رازی که تعداد آنها از انگشتان یک دست فراتر نمی رود بدلیل مسئولیتهایی که داشته اند و نیز پشتکار فردی و مطالعه شخصی، از بسیاری افراد در سطح کشور اطلاعات بیشتری در خصوص Bio-engineering  دارند اما این نیز مصداق ضرب المثل - در شهرکورها، یک چشمی ها پادشاه اند - است. و این اطلاعات آنها جهت هزینه کردن پولهای بی زبان بیت المال کافی نیست.

 

قسمت دوم: آیا در ایران کسی یا مجموعه ایی تخصص کافی در زمینه  Bio-engineering دارد؟

در علوم مختلف بعضا دیده میشود که بین دو رشته  Overlap (هم پوشانی) وجود دارد. به عنوان مثال مهندسی پزشکی.  در طراحی و ساخت کارخانجات بیولوژیک  نیز اطلاعات یک بیولوژیست و یا یک معمار و مهندس عمران به تنهایی کافی نیست. در این امر نیاز به تخصصی است که اطلاعات جامعی از تقسیم بندی درجه خطر میکروارگانیسمها (Risk Groups) و ارتباط میکروارگانیسمی که با آن کار خواهد شد با این تقسیم بندی، مقرارت ایمنی زیستی آزمایشگاهها (Laboratory biosafety guidelines)  ، قوانین و مقررات GMP ، فلوچارت تولید واکسن و ...... از یک طرف و از طرف دیگر اطلاعات فنی دیگری مانند مسائل مورد نیاز در کلین روم(تنظیم دما، رطوبت، تعویض هوا در ساعت، سرعت هوا، لرزش، لامیناریتی هوا و ....) ، تقسیم بندی کلاس های هوا، نحوه طراحی و ساخت آزمایشگاه در هر ریسک گروپ، تنظیم فشار هوا و مثبت و منفی بودن فشار بسته به موقعیت و ...... داشته باشد. این اطلاعات بصورت جامع در تخصصی به نام Bio-engineering جمع شده است. متاسفانه در ایران Bio-engineering نداریم و اگر بخواهم دیپلماتیک جواب بدهم باید بگوییم که تا جایی که بنده اطلاع دارم، نداریم!

پشتوانه این ادعای بزرگ اولا نبود یک مرکز یا ساختمان که گواهی ها و تاییدیه های لازم از مراکز معتبر جهانی داشته را باشد و نیز تجربه 20 ساله بنده  است. بدلیل مسئولیت هایی که داشته ام از مراکز مختلف دامپزشکی (که بدلیل حفظ امانت از نام بردن آنها خودداری میکنم ،اما هر کس که بخواهد این نامها موجود است) ، از مراکز مختلف بخش خصوصی و دولتی، از کارخانجات داروسازی دامپزشکی، از کارخانجات داروسازی و واکسن سازی پزشکی، از کارخانجات تولید کیسه خون، از موسسات تصفیه و پالایش خون و ......... بازدید کرده ام. که هیچکدام نمی توانند استانداردهای WHO  ، OIE و یا اتحادیه اروپا را در خصوص الزامات ساختمان یا در اصطلاح GMP ،  Facility   را پاس کنند.

در یک پروژه در سازمان دامپزشکی که بنده مسئول تحویل گرفتن آن شده بودم، سازمان مدیریت و برنامه ریزی الزام به استخدام گروه مشاور که شامل 5 نفر که دارای دکترا در رشته های مختلف عمران از اساتید یکی از دانشگاه های معتبر پایتخت بودند و دارای گرید A از سازمان مدیریت و برنامه ریزی، کرده بود. در یکی از جلسات رئیس گروه مشاور فرمودند که بالاخره ما نفهمیدیم تاسیسات در کلین روم باید توکار و یا روکار باشد!!!!

با عرض معذرت از ساحت مهندسین محترم باید عرض کنم که هنوز در کشور ساده ترین آیتم در مسائل مهندسی که دما است، قابل تنظیم نیست! هر وقت امکان این فراهم شد که ما در خانه یا محل کار دما را روی عددی تنظیم کنیم و دمای محیط به آن دما برسد، آنوقت مهندسین محترم راجع به Bio-engineering و مسائل دیگر صحبت کنند.  در کدامیک از بخشهای موسسه رازی دما قابل کنترل است؟؟ این مسئله در سطح کشور فراگیر است. به قول ظریفی که میگفت شما برجهای معروف و گرانقیمت  تهران را نگاه کنید از اکباتان تا برجهای شهرک غرب یا اسکان و ..... در این ساختمانها می بینید که اجزای کولر گازی اسپیلت در برخی واحدها  مانند زگیل بیرون زده است که نشان از عدم کارآمدی سیستم چیلر و تاسیسات مرکزی دارد!  البته مشکلات عدیده ایی در این زمینه وجود دارد. یکی این است که مهندس یا معمار طرحی را آماده می کند اما در نهایت توسط یک کارگر یا بنای غیرماهر اجرا خواهد شد(طرح آموزش و ارائه گواهینامه های مهارت هم در همین راستا تهیه شده) و یا مهندس و معمار طرحی را آماده میسازند اما اجزا و المانهای مورد نیاز در بازار موجود نیست و مسائل دیگر که مهندسین محترم می توانند در مقالاتی مستقل نظرات خود را در این خصوص بیان نمایند اما مهم عملکرد و نمود واقعی و بیرونی است که ما می بینیم.

 چه باید کرد؟؟

با توجه به تجربیات و سوابق موجود در کل کشور، به اعتقاد بنده در طراحی و اجرای پروژه های بیولوژیک خصوصا اگر در اهداف آن مرکز، صادرات و اخذ مجوزهای GMP و ... مدنظر باشد نباید به افراد و یا شرکتهای داخلی دل بست چرا که تا کنون آبی از اینها گرم نشده است. به اعتقاد بنده دو راه متصور است یا طراحی و ساخت توسط پیمانکار خارجی با شرط اخذ گواهی های لازم از مراکز ذیصلاح و یا تقلید و کپی سازی از مراکز معتبر موجود در جهان که  البته مشکلات خود را دارد.

/ 0 نظر / 14 بازدید